Wat is de koers-winstverhouding (K/W)?

Hoe bereken je de koers-winstverhouding?

Je berekent de K/W door de koers van het aandeel te delen door de winst per aandeel (WPA). De formule is: K/W = koers per aandeel ÷ winst per aandeel. De winst per aandeel vind je zelf door de nettowinst van het bedrijf te delen door het aantal uitstaande aandelen. Om de koers-winstverhouding te berekenen heb je dus maar twee cijfers nodig: de actuele koers en de winst per aandeel.

Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel: een aandeel noteert aan € 50 en het bedrijf boekte over het afgelopen jaar € 2,50 winst per aandeel. Dan is de K/W = 50 ÷ 2,50 = 20. Je betaalt met andere woorden 20 keer de jaarwinst voor het aandeel. Omgekeerd kun je dit lezen als een winstrendement van 1 ÷ 20 = 5 % per jaar (de zogenaamde earnings yield), al blijft dat een momentopname op basis van één jaar winst.

Nog een voorbeeld om te oefenen met koers-winstverhouding berekenen: kost een aandeel € 120 en is de winst per aandeel € 4, dan deel je 120 ÷ 4 en kom je uit op een K/W van 30. Datzelfde aandeel met een winst van € 8 per aandeel zou een K/W van slechts 15 hebben. Zo zie je meteen hoe sterk de winst het getal bepaalt.

In het Engels heet dit kengetal de P/E-ratio (price/earnings). Een pe ratio uitleg die je in Engelstalige bronnen tegenkomt, komt dus precies op dezelfde berekening neer als een uitleg van de K/W: de koers gedeeld door de winst per aandeel. K/W en P/E-ratio zijn met andere woorden gewoon twee namen voor hetzelfde getal.

Een hogere K/W betekent dat beleggers meer betalen per euro winst, meestal omdat ze rekenen op flinke toekomstige winstgroei. Een lagere K/W betekent dat de markt minder betaalt per euro winst. De K/W zelf is dus geen prijs in euro's, maar een verhoudingsgetal waarmee je aandelen met een heel verschillende koers toch onderling kunt vergelijken.

Wat betekent een hoge of lage K/W?

Een hoge K/W betekent hoge verwachtingen, een lage K/W lage verwachtingen — maar beide kunnen terecht of misplaatst zijn. De markt prijst met de K/W in wat beleggers van de toekomst verwachten, niet alleen wat een bedrijf vandaag verdient.

Een hoge K/W (bijvoorbeeld 30 of meer) zie je vaak bij snelgroeiende bedrijven en tech-aandelen: beleggers zijn bereid veel te betalen omdat ze verwachten dat de winst de komende jaren sterk stijgt. Het risico is dat die groei tegenvalt; dan blijkt het aandeel achteraf duur betaald.

Een lage K/W (bijvoorbeeld onder 10) kan wijzen op een koopje, maar net zo goed op reële zorgen: krimpende markten, hoge schulden of een sector die uit de gratie is. Een laag getal is dus geen synoniem voor goedkoop, en een hoog getal niet voor duur. De vraag is telkens of de verwachting die in de K/W verscholen zit, realistisch is. Dit onderscheid tussen dure "verhaal-aandelen" en goedkoop gewaardeerde bedrijven staat centraal bij groeiaandelen versus waardeaandelen.

Forward K/W versus trailing K/W

Het verschil zit in welke winst je gebruikt: de trailing K/W kijkt achteruit, de forward K/W vooruit. Beide worden veel gebruikt en geven vaak een verschillend beeld.

• Trailing K/W (trailing twelve months, TTM): de koers gedeeld door de winst per aandeel over de afgelopen twaalf maanden. Dit zijn gerealiseerde, gecontroleerde cijfers, dus betrouwbaar, maar ze kijken naar het verleden.
• Forward K/W: de koers gedeeld door de verwachte winst per aandeel voor het komende (boek)jaar, op basis van analistenramingen. Dit sluit beter aan bij de toekomst waarop de koers eigenlijk vooruitloopt, maar het is een schatting die kan tegenvallen.

Bij een groeiend bedrijf ligt de forward K/W meestal lager dan de trailing K/W, omdat de verwachte winst hoger is dan de winst van vorig jaar. Loopt het omgekeerd, dan verwacht de markt dat de winst daalt. Kijk daarom altijd welke variant een bron gebruikt voordat je twee bedrijven vergelijkt; een trailing K/W naast een forward K/W leggen is appels met peren vergelijken.

Beperkingen en sectorverschillen van de K/W

De K/W zegt weinig zonder context en is voor sommige bedrijven zelfs onbruikbaar. Het is een startpunt voor analyse, geen eindoordeel. Let vooral op deze beperkingen:

• Geen of negatieve winst: maakt een bedrijf verlies, dan is de K/W negatief of betekenisloos. Ook bij een tijdelijk zeer lage winst schiet de K/W kunstmatig omhoog.
• Eenmalige posten: een boekwinst op een verkocht bedrijfsonderdeel of een eenmalige afschrijving vertekent de winst, en dus de K/W, voor dat jaar.
• Schulden blijven buiten beeld: de K/W houdt geen rekening met de schuldenlast. Twee bedrijven met dezelfde K/W kunnen een heel verschillend risico dragen.
• Boekhoudkeuzes: afschrijvingsmethodes en waarderingsregels beïnvloeden de gerapporteerde winst, waardoor bedrijven niet altijd één-op-één vergelijkbaar zijn.

Bovendien verschillen "normale" K/W-niveaus sterk per sector. Stabiele nutsbedrijven en banken noteren doorgaans tegen een lagere K/W dan snelgroeiende technologie- of farmabedrijven. Daarom vergelijk je de K/W alleen tussen bedrijven in dezelfde sector, en tegen het historische gemiddelde van het bedrijf zelf. Toezichthouders zoals Wikifin (FSMA) en de AFM benadrukken dat één kengetal nooit volstaat om een aandeel te beoordelen.

De K/W samen met andere ratio's gebruiken

Gebruik de K/W nooit alleen, maar naast andere kengetallen die de zwakke plekken opvangen. Eén ratio maakt geen goede belegging; de kracht zit in het combineren.

• Koers-boekwaardeverhouding (K/B): deelt de koers door de boekwaarde per aandeel. Handig bij bedrijven met veel vaste activa of wisselende winst, en bruikbaar waar de K/W faalt (verliesjaren).
• PEG-ratio: de K/W gedeeld door de verwachte winstgroei. Zo zet je een hoge K/W in verhouding tot de groei die hem moet rechtvaardigen.
• Schuldratio's (zoals netto schuld/EBITDA): vangen op wat de K/W negeert, namelijk de schuldenlast.
• Dividendrendement: relevant bij dividendaandelen, waar een deel van de winst wordt uitgekeerd.

Deze kengetallen samen vormen de kern van fundamentele analyse: je bekijkt een bedrijf van meerdere kanten voordat je een oordeel vormt. Wil je een breder beeld van hoe aandelen werken en waarderen samenhangt met risico en rendement, dan is de complete gids over beleggen in aandelen een goed vertrekpunt.