Wat is EBITDA?

Hoe bereken je EBITDA?

Je berekent EBITDA door bij de nettowinst de rente, belasting, afschrijvingen en amortisatie op te tellen. Er zijn twee gangbare startpunten die op hetzelfde uitkomen:

• Van onderaf (nettowinst): nettowinst + belasting + rente + afschrijvingen + amortisatie.
• Van bovenaf (operationele winst): EBIT (operationele winst) + afschrijvingen + amortisatie.

Een concreet rekenvoorbeeld. Stel een bedrijf heeft in een jaar de volgende cijfers:

Post	Bedrag
Omzet	1.000.000 euro
Operationele kosten (excl. afschrijvingen)	700.000 euro
Afschrijvingen en amortisatie	100.000 euro
Rente op schulden	40.000 euro
Belasting	32.000 euro

De operationele winst (EBIT) is dan 1.000.000 - 700.000 - 100.000 = 200.000 euro. De nettowinst is 200.000 - 40.000 rente - 32.000 belasting = 128.000 euro. De EBITDA tel je op vanaf EBIT: 200.000 + 100.000 afschrijvingen = 300.000 euro. Diezelfde 300.000 euro krijg je ook door bij de nettowinst alles terug op te tellen: 128.000 + 32.000 + 40.000 + 100.000. De EBITDA-marge is EBITDA gedeeld door omzet, hier 300.000 / 1.000.000 = 30%.

Waarom gebruiken beleggers en analisten EBITDA?

Beleggers en analisten gebruiken EBITDA omdat het de winstgevendheid van de kernactiviteit toont zonder de ruis van financiering, belasting en boekhoudkundige afschrijvingen. Daardoor kun je bedrijven met een heel verschillende schuldenstructuur of investeringsgeschiedenis toch met elkaar vergelijken. Twee bedrijven met dezelfde operatie kunnen een sterk verschillende nettowinst hebben puur omdat het ene veel geleend heeft en het andere niet; hun EBITDA ligt dan dichter bij elkaar.

EBITDA is ook de basis van een veelgebruikte waarderingsratio: EV/EBITDA, de ondernemingswaarde (enterprise value) gedeeld door de EBITDA. De enterprise value bouwt voort op de marktkapitalisatie plus de nettoschuld, en anders dan de bekende koers-winstverhouding houdt EV/EBITDA rekening met de schulden van een bedrijf. Daarom komt EBITDA vaak terug bij overnames, private equity en in de fundamentele analyse van aandelen.

EBITDA vs nettowinst vs EBIT

Het verschil zit in wélke kosten je meerekent: EBITDA staat het hoogst op de resultatenrekening, nettowinst het laagst. Elke maatstaf trekt meer kosten af naarmate je verder afdaalt.

Maatstaf	Wat is eraf?	Wat zit er nog in?
Omzet	Niets	Alle inkomsten uit verkopen
EBITDA	Operationele kosten	Rente, belasting, afschrijvingen
EBIT (operationele winst)	+ afschrijvingen en amortisatie	Rente en belasting
Nettowinst	+ rente + belasting	Niets, dit is wat overblijft

Kort samengevat: EBIT trekt de afschrijvingen wél af maar rente en belasting nog niet. EBITDA telt die afschrijvingen er weer bij op. Nettowinst is het bedrag dat écht overblijft voor de aandeelhouders, na alles. Een aanverwant begrip is de vrije kasstroom: het geld dat na investeringen daadwerkelijk vrijkomt. Anders dan EBITDA houdt de vrije kasstroom wél rekening met de investeringen die een bedrijf moet doen om te blijven draaien.

Beperkingen en kritiek op EBITDA

De belangrijkste kritiek is dat EBITDA reële kosten negeert en de winst daardoor mooier kan doen lijken dan ze is. Rente op schulden en afschrijvingen op machines, gebouwen of software zijn geen boekhoudkundige trucs: dat geld is of gaat echt weg. Enkele concrete beperkingen:

• Afschrijvingen worden weggelaten. Een bedrijf dat voortdurend dure machines of infrastructuur moet vervangen, oogt met EBITDA veel winstgevender dan met nettowinst. De investeringen komen namelijk terug via de afschrijvingen, en die telt EBITDA net weg.
• Rente telt niet mee. Twee bedrijven met dezelfde EBITDA kunnen totaal verschillen: het ene is schuldenvrij, het andere gaat gebukt onder rentelasten. Op EBITDA lijken ze even gezond.
• Het is geen officiële boekhoudmaatstaf. EBITDA staat niet vast in de standaarden (IFRS): bedrijven berekenen het soms net iets anders of presenteren een "aangepaste EBITDA" waarin nog meer kosten wegvallen. Vergelijk daarom altijd hoe het cijfer is opgebouwd.
• Het zegt niets over kasstroom. Een winstgevende EBITDA betekent niet dat er ook geld binnenkomt; klanten die niet of laat betalen zie je er niet in terug.

De belegger Warren Buffett is een bekend criticus: hij wijst erop dat wie EBITDA gebruikt, doet alsof afschrijvingen geen echte kosten zijn, terwijl ze dat wel degelijk zijn.

Waar moet je op letten bij EBITDA?

Gebruik EBITDA nooit als enige cijfer om een bedrijf te beoordelen, maar altijd naast de nettowinst, de schulden en de vrije kasstroom. EBITDA is een startpunt voor analyse, geen koopsignaal. Een paar vuistregels:

• Zet EBITDA naast de nettowinst: een groot verschil kan wijzen op hoge schulden of zware investeringen.
• Kijk naar de schuldgraad, bijvoorbeeld via nettoschuld/EBITDA. Hoe hoger, hoe zwaarder de rentelast weegt.
• Wees kritisch bij een "aangepaste" of "adjusted" EBITDA: check welke kosten het management heeft weggelaten en waarom.
• Vergelijk EBITDA-marges bij voorkeur binnen dezelfde sector, want kapitaalintensieve sectoren hebben van nature een andere kostenstructuur.

Wie op de waarde en het rendement van een bedrijf let, combineert EBITDA dus met andere maatstaven. Een winstmaatstaf die de zaak vanuit een andere hoek belicht, is het rendement op eigen vermogen (ROE): waar EBITDA de operationele winst toont, meet ROE hoeveel winst een bedrijf haalt uit het eigen vermogen van de aandeelhouders. Wil je verder verdiepen, bekijk dan de overige beleggingsbegrippen en hoe je ze inzet bij de analyse van aandelen.