Wat is marktkapitalisatie?

Hoe bereken je marktkapitalisatie?

Marktkapitalisatie berekenen is eenvoudig: je vermenigvuldigt de koers van één aandeel met het aantal uitstaande aandelen. De formule is:

marktkapitalisatie = koers per aandeel × aantal uitstaande aandelen

Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel dat een aandeel € 50 kost en dat er 10 miljoen aandelen uitstaan. Dan is de marktkapitalisatie 50 × 10.000.000 = € 500 miljoen. Stijgt de koers naar € 60, dan groeit de marktkapitalisatie mee naar € 600 miljoen, ook al is er niets veranderd aan het aantal aandelen.

Let op het woord uitstaande aandelen: dat zijn alle aandelen die op de beurs verhandeld kunnen worden. Bij het gewicht in een index wordt vaak gerekend met de free float — alleen de aandelen die vrij verhandelbaar zijn, dus zonder de grote pakketten van oprichters of de overheid. Een hoge of lage koers per aandeel zegt op zich niets over de omvang van een bedrijf: een aandeel van € 5 kan een groter bedrijf zijn dan een aandeel van € 500, afhankelijk van het aantal aandelen. Daarvoor kijk je altijd naar de marktkapitalisatie, niet naar de koers alleen.

Large cap, mid cap en small cap

Bedrijven worden op basis van hun marktkapitalisatie ingedeeld in categorieën, van groot naar klein. De grenzen zijn niet wettelijk vastgelegd en verschillen per indexaanbieder en per regio, maar de indeling ziet er grofweg zo uit:

De bedragen zijn indicatief en verschuiven mee met de markt en de gebruikte index; behandel ze als vuistregels, niet als harde grenzen. Large caps vind je terug als de zwaargewichten in indexen zoals de BEL 20, de AEX of de S&P 500. Small caps zijn kleiner en kennen vaak een hogere volatiliteit: hun koers kan sterker schommelen omdat er minder in wordt gehandeld.

Een uiterste vorm van een kleine marktkapitalisatie is de penny stock: een aandeel met een zeer lage koers (traditioneel onder één euro of dollar) en meestal een kleine marktkapitalisatie. Penny stocks zijn vaak weinig liquide, sterk beweeglijk en gevoelig voor koersmanipulatie, en daardoor extra risicovol. Onthoud dat een lage koers niet betekent dat een aandeel „goedkoop” of een koopje is.

Waarvoor gebruik je marktkapitalisatie?

Je gebruikt marktkapitalisatie vooral om de omvang van bedrijven te vergelijken en om het gewicht in een index te bepalen. Twee toepassingen springen eruit:

• Indexweging. De meeste bekende indexen zijn marktkapitalisatie-gewogen: hoe groter de (free-float) marktkapitalisatie van een bedrijf, hoe zwaarder het meeweegt in de beursindex. Een grote large cap kan zo in zijn eentje een flink deel van de index bepalen, en beweegt de index dus sterker dan een klein bedrijf.
• Bedrijven vergelijken. Marktkapitalisatie zet de omvang van bedrijven op één noemer, los van de koers per aandeel. Zo kun je in één oogopslag zien of een bedrijf een reus of een dwerg is binnen zijn sector.

Daarnaast is de categorie (large, mid of small cap) handig bij het spreiden van je portefeuille en bij het kiezen van een ETF: sommige fondsen volgen bewust alleen large caps, andere juist small caps. Wil je aandelen op waarde beoordelen, dan combineer je marktkapitalisatie met andere maatstaven zoals de koers-winstverhouding of een bredere fundamentele analyse.

Marktkapitalisatie vs. ondernemingswaarde (enterprise value)

Marktkapitalisatie is de waarde van alleen de aandelen; de ondernemingswaarde (enterprise value, EV) is de waarde van het hele bedrijf inclusief schulden en cash. Dat verschil is belangrijk, want de marktkapitalisatie negeert de balans.

De vereenvoudigde formule is:

ondernemingswaarde = marktkapitalisatie + nettoschuld (schulden − cash)

Een voorbeeld: een bedrijf heeft een marktkapitalisatie van € 500 miljoen, € 200 miljoen schuld en € 50 miljoen cash. De nettoschuld is dan € 150 miljoen, en de ondernemingswaarde € 650 miljoen. Wie het bedrijf zou overnemen, betaalt in de praktijk niet alleen voor de aandelen, maar neemt ook de schuld over.

Daarom gebruiken analisten voor waarderingsvergelijkingen vaak ratio's op basis van de ondernemingswaarde, zoals EV/EBITDA, in plaats van alleen de marktkapitalisatie. Twee bedrijven met dezelfde marktkapitalisatie kunnen een heel andere ondernemingswaarde hebben als de één schuldenvrij is en de ander zwaar geleend heeft.

Waar moet je op letten?

Marktkapitalisatie zegt hoe groot een bedrijf op de beurs is, maar niets over of het aandeel duur of goedkoop is. Een grote marktkapitalisatie betekent niet dat een aandeel overgewaardeerd is, en een kleine niet dat het een koopje is. Voor de waardering kijk je naar winst, kasstromen en verwachtingen, niet naar de omvang alleen.

Houd verder rekening met deze valkuilen:

• Geen zicht op schulden of cash. Marktkapitalisatie laat de balans buiten beschouwing; gebruik daarvoor de ondernemingswaarde.
• Koers ≠ omvang. Een lage koers per aandeel maakt een bedrijf niet klein en een lage koers maakt een aandeel niet goedkoop.
• Ze beweegt met sentiment. Omdat de koers de basis is, schommelt de marktkapitalisatie mee met het marktsentiment en niet alleen met de onderliggende prestaties.
• Small caps en penny stocks dragen meer risico. Minder liquiditeit en grotere koersschommelingen horen erbij; verwar een lage prijs niet met een lage kans op verlies.

Meer beleggingsbegrippen vind je in het begrippenoverzicht. Voor de basis van wat je koopt, lees je wat aandelen precies zijn, en voor het beoordelen van je resultaat helpt de uitleg over rendement. Cijfers en indelingen in dit artikel zijn algemene principes; concrete grenzen en indexsamenstellingen kun je nakijken bij een betrouwbare bron zoals Wikifin (FSMA).