Schulden in box 3

De Belastingdienst onderscheidt welke schulden wel en niet meetellen. Deze pagina behandelt Nederland en is gecontroleerd op 10 september 2026.

Welke schulden mag je aangeven?

De aard van de schuld bepaalt de fiscale categorie. Het feit dat een lening bij een bank loopt of met een hypotheek is beveiligd, is op zichzelf niet genoeg. Geef alleen schulden aan die volgens de regels in box 3 horen. Bron: Belastingdienst.

Soort verplichting	Behandeling in box 3
Consumptieve lening, bijvoorbeeld voor een auto	Kan als box 3-schuld meetellen
Lening voor gewone beleggingen in box 3	Kan als box 3-schuld meetellen
Schuld voor een tweede woning	Kan in box 3 vallen
Studieschuld onder de Wet studiefinanciering	Telt mee, behalve voor zover omzetting in een gift nog mogelijk is
Eigenwoningschuld in box 1	Niet nogmaals aangeven als box 3-schuld
Ondernemingsschuld	Hoort niet in box 3
Nederlandse inkomstenbelastingschuld	In beginsel geen box 3-schuld; bijzondere uitzonderingen bestaan
Te betalen erfbelasting of terug te betalen toeslag	Kan wel als box 3-schuld meetellen

Bron: officiële lijst van schulden en uitzonderingen. Voor schulden en vorderingen tussen fiscale partners en tussen ouders en minderjarige kinderen gelden bovendien specifieke uitsluitingen. De tabel is daarom geen volledige kwalificatietoets voor elke overeenkomst.

De schulddrempel in 2026

De schulddrempel bedraagt voor belastingjaar 2026 € 3.800 per persoon. Wie het hele jaar een fiscale partner heeft, gebruikt samen een drempel van € 7.600. Eerst tel je de geldige box 3-schulden bij elkaar op; daarna trek je één drempel van dat totaal af. Bron: rekenvoorbeelden 2026.

De formule is:

Aftrekbare schuld = totaal aan box 3-schulden minus de toepasselijke schulddrempel, met als minimum € 0.

De drempel is dus geen extra vrijstelling voor bezittingen. Het heffingsvrij vermogen heeft een andere functie: dat wordt pas na de aftrekbare schulden van de rendementsgrondslag afgehaald.

Hoe beïnvloedt schuld de forfaitaire belasting?

Een aftrekbare schuld werkt op twee plaatsen door. De schuld verlaagt de rendementsgrondslag én er wordt een forfaitair schuldrendement van het berekende rendement afgetrokken. Voor 2026 is dat schuldpercentage voorlopig 2,70%; de Belastingdienst stelt het begin 2027 definitief vast. Bron: berekening 2026.

Tegenover een schuld staat niet automatisch een even groot fiscaal voordeel. Het schuldforfait is bijvoorbeeld niet gelijk aan het forfait van 6,00% voor beleggingen. Evenmin is de fiscale aftrek hetzelfde als de rente die je aan de geldverstrekker betaalt. Bron: categoriepercentages.

Eigen voorbeeld van schuld en drempel

Fictieve situatie, belastingjaar 2026: één persoon heeft op 1 januari € 100.000 gewone banktegoeden en € 20.000 aan geldige box 3-schulden. Er is geen fiscale partner en er zijn geen bijzondere vrijstellingen. Met de voorlopige parameters voor 2026 is de eigen berekening:

Stap	Berekening
Aftrekbare schuld	€ 20.000 − € 3.800 = € 16.200
Rendementsgrondslag	€ 100.000 − € 16.200 = € 83.800
Grondslag na vrijstelling	€ 83.800 − € 59.357 = € 24.443
Forfaitair rendement	€ 100.000 × 1,28% − € 16.200 × 2,70% = € 842,60
Box 3-inkomen	€ 842,60 × (€ 24.443 / € 83.800) = circa € 245,77
Indicatieve box 3-belasting	€ 245,771739… × 36% = € 88,48

We rekenen zonder tussentijdse afronding en tonen de belasting op centen. Een aanslag kan anders afronden. Werkelijke bankrente, betaalde leenrente, kosten en inflatie zijn niet meegenomen: het voorbeeld laat uitsluitend de forfaitaire belasting over één jaar zien. Het bewijst niet dat lenen financieel voordelig is. De box 3-rekenhulp toont dezelfde samenhang.

Schuld bij werkelijk rendement

Bij werkelijk rendement gaat het om de betaalde rente op box 3-schulden, niet om een forfait van 2,70%. De schulddrempel uit de forfaitaire methode geldt niet voor die renteberekening. Aflossen is geen rentekost en verlaagt het werkelijke rendement niet als afzonderlijke uitgave. Bronnen: werkelijk rendement en rekenvoorbeelden met schulden.

De vergelijking betreft het hele relevante box 3-vermogen. Je kunt niet voor de bezittingen het forfait kiezen en voor de schulden de werkelijke rente combineren. Bij werkelijk rendement geldt ook geen heffingsvrij vermogen. Bron: Belastingdienst.

Risico's van schuld blijven bestaan

Fiscale aftrek heft een terugbetalingsplicht niet op. Een belegging kan dalen terwijl de lening en rentelasten blijven bestaan. De fiscale berekening kan daarom nooit zelfstandig de reden zijn om te lenen of een schuld aan te houden.

Ga terug naar wat box 3 is of naar het overzicht belasting op sparen en beleggen in Nederland.

Dit is algemene financiële educatie, geen persoonlijk beleggingsadvies of persoonlijk fiscaal advies. Beleggen met geleend geld kan verliezen vergroten.