Tegenbewijsregeling box 3 aanvragen

Wat houdt de tegenbewijsregeling in?

De tegenbewijsregeling laat je aantonen dat je fiscale werkelijke rendement lager was dan de forfaitaire uitkomst in box 3. De Belastingdienst gebruikt bij het doorgeven van werkelijk rendement de voordeligste uitkomst. Alleen door het indienen van die rendementsgegevens wordt de eerdere forfaitaire berekening dus niet hoger. Een correctie van vergeten vermogen is een andere kwestie. Belastingdienst: vergelijking van de rendementen.

De regeling geldt nu en is iets anders dan de voorgestelde Wet werkelijk rendement. Alle uitleg op deze pagina is gecontroleerd op 10 september 2026.

Wat je nodig hebt

Een bruikbaar dossier bevat zowel je oorspronkelijke aangifte en aanslag als de gegevens waarmee het jaarresultaat kan worden gereconstrueerd.

• Jaaroverzichten van alle banken, brokers en cryptoplatforms, inclusief buitenlandse rekeningen.
• Waarden bij aanvang en einde van het belastingjaar en gegevens over aankopen, verkopen en andere vermogensmutaties.
• Ontvangen rente, dividend en huur; daarnaast rente die je betaalde op box 3-schulden.
• Bij vastgoed de relevante WOZ-beschikkingen, huuradministratie en bewijs van eventuele investeringen.
• Bij fiscale partners de gezamenlijke gegevens en de eerder gebruikte verdeling.

Deze inventaris volgt uit de wettelijke onderdelen van werkelijk rendement: reguliere opbrengsten, vermogensaanwas en correcties voor stortingen en onttrekkingen. Wet tegenbewijsregeling: artikelen 5.25 tot en met 5.31.

Stap 1 — Bepaal belastingjaar en toepasselijke procedure

Kies eerst het jaar waarover het rendement gaat. Een verlies in 2026 hoort niet thuis in de aangifte over 2025.

Belastingjaar	Route volgens de Belastingdienst
2025	Werkelijk rendement invullen in de aangifte inkomstenbelasting 2025
2020–2024	Jaar selecteren in Mijn Belastingdienst en de Opgaaf werkelijk rendement openen
2017–2019	Afzonderlijk online OWR-formulier via de jaarlink op de Belastingdienstsite
2026	Jaargegevens verzamelen voor de aangifte over 2026; de gewone voorlopige aanslag is geen OWR-formulier

De route voor oudere jaren betekent niet dat iedereen automatisch recht op vermindering heeft. Houd de uitnodigingsbrief bij de hand en controleer de voorwaarden voor jouw jaar en aanslag. Volg de termijn die de Belastingdienst in de brief noemt. Belastingdienst: formulieren en uitnodigingsbrief; werkelijk rendement vanaf 2025.

Voor 2021 en later is eerder bezwaar geen voorwaarde om werkelijk rendement te mogen doorgeven. Voor 2017 tot en met 2020 zijn onder meer de datum en onherroepelijkheid van de aanslag en tijdig bezwaar of een verzoek tot ambtshalve vermindering relevant. Er kunnen inmiddels termijnen verstreken zijn: volg voor die oudere jaren de actuele officiële checklist, niet alleen de beschikbaarheid van een formulier. Belastingdienst: doelgroep, bezwaar en oudere jaren.

Stap 2 — Reconstrueer het volledige jaarresultaat

Neem alle relevante bezittingen en schulden samen: een cryptoverlies kan bijvoorbeeld worden gecompenseerd door spaarrente of waardestijging van aandelen. Ook bezit dat je in de loop van het jaar kocht of verkocht kan rendement opleveren. Verkoop is geen voorwaarde om waardewinst te laten meetellen. Belastingdienst: totale vermogen en mutaties.

Voor de waardeverandering corrigeer je voor toegevoegde en onttrokken vermogensbestanddelen. Extra geld inleggen is op zichzelf geen beleggingswinst. De wettelijke berekening onderscheidt daarom begin- en eindwaarde van stortingen en onttrekkingen. Voorkom dat een uitkering zowel als ontvangen opbrengst als opnieuw ingelegd kapitaal dubbel in je eigen overzicht wordt geteld. Wettelijke berekening van vermogensaanwas.

Stap 3 — Pas de fiscale grenzen toe

Werkelijk rendement voor tegenbewijs is niet hetzelfde als het netto rendement in een beleggingsapp.

Regel	Gevolg voor je berekening
Geen aftrek van heffingsvrij vermogen	Rendement op het totale relevante jaarvermogen telt
Verliezen en winsten binnen hetzelfde jaar samenvoegen	Niet per rekening de gunstigste methode kiezen
Negatieve totaaluitkomst op nul	Geen verlies doorschuiven naar een ander belastingjaar
Geen gewone kostenaftrek	Onderhouds-, beheer- en transactiekosten niet zomaar aftrekken
Rente op box 3-schulden	Kan het werkelijke rendement verminderen

Voor een tweede woning bestaan daarnaast bijzondere waarderingsregels. Vanaf belastingjaar 2026 telt ook het beschikbaar zijn voor eigen gebruik mee; die bijtelling geldt niet voor 2025. Belastingdienst: grenzen, kosten en eigen gebruik.

Stap 4 — Dien gegevens in en bewaar de bevestiging

Vul het juiste jaarformulier volledig in, controleer bedragen en verstuur het. Bewaar de inzending naast de bronstukken waarmee je de bedragen hebt vastgesteld. Het online formulier laat zien of werkelijk rendement lager is; bij het papieren formulier zie je die vergelijking niet zelf. Belastingdienst: digitaal en op papier doorgeven.

Een OWR-opgaaf is geen algemene vervanging van een tijdig bezwaar tegen ieder onderdeel van een aanslag. Als een aanslag of uitnodigingsbrief een termijn noemt, controleer die afzonderlijk. De box 3-rekenhulp op deze site geeft alleen een forfaitaire indicatie voor 2026 en beoordeelt je bewijs of rechtspositie niet.

Eigen voorbeeld: één verlies is niet de jaaruitkomst

Stel dat een particulier in 2025 € 900 spaarrente en € 500 dividend ontvangt. De aandelen stijgen, na correctie voor transacties, € 2.000 in waarde; crypto daalt € 4.000. Er zijn geen andere relevante bezittingen, schulden of kosten.

Het nominale fiscale jaarresultaat is € 900 + € 500 + € 2.000 − € 4.000 = − € 600. Voor tegenbewijs wordt die totaaluitkomst nul. Een afzonderlijk cryptoverlies van € 4.000 aftrekken van ander inkomen of meenemen naar 2026 volgt hier niet uit. Belastingdienst: verrekening binnen één jaar.

Dit is een eigen fictieve berekening vóór belasting en zonder inflatiecorrectie. De aanslag en de toepasbaarheid van de procedure zijn niet doorgerekend.

Kosten en risico's

Tegenbewijs kan een lagere heffing opleveren, maar vereist voldoende gegevens. Een betaalde adviseur of aangiftesoftware maakt ontbrekende gegevens niet vanzelf juist. Een administratie met alleen peildatumwaarden, zonder transacties, kan tot een verkeerde vergelijking leiden.

Meer uitleg vind je in het overzicht belastingen in Nederland.

Deze informatie is algemene educatie, geen persoonlijk beleggingsadvies en geen persoonlijk belastingadvies.