Voorlopige aanslag box 3

De aanslag is dus een schatting, geen vaststelling van je uiteindelijke belasting over sparen en beleggen. Bron: Belastingdienst over de voorlopige aanslag. Deze uitleg is gecontroleerd op 10 september 2026 en gaat over Nederland.

Hoe wordt box 3 op de voorlopige aanslag berekend?

Voor de voorlopige aanslag over 2026 gebruikt de Belastingdienst de forfaitaire methode. De relevante vermogenssituatie is die op 1 januari 2026. Voor banktegoeden geldt voorlopig 1,28%, voor aftrekbare schulden voorlopig 2,70% en voor beleggingen en andere bezittingen het vaste forfait van 6,00%. Bron: berekening voorlopige aanslag 2026.

Het belastingtarief bedraagt 36% van het berekende box 3-inkomen. De algemene vrijstelling is € 59.357 per persoon. Daardoor is een voorlopige aanslag geen eenvoudige vermenigvuldiging van het hele vermogen met 36%. De box 3-uitleg beschrijft het systeem; de rekenhulp geeft een begrensde indicatie.

Een automatisch toegestuurde voorlopige aanslag 2026 die nog niet is gewijzigd, kan zijn gebaseerd op gegevens uit 2024. Controleer dus het belastingjaar en de ingevulde gegevens, ook als je inkomen of vermogen inmiddels anders is. Bron: voorbereiding bij wijzigen.

Wat kun je controleren en wijzigen?

De controle begint bij de gegevens achter de berekening: kloppen het jaar, de fiscale partner, bezittingen en schulden en de overige onderdelen van je inkomstenbelasting? In Mijn Belastingdienst kun je de voorlopige aanslag aanpassen. Daarbij vraagt het formulier ook gegevens die niet veranderen. Bron: officiële wijzigingsprocedure.

1. Verzamel de voorlopige aanslag en de gegevens voor belastingjaar 2026. Gebruik voor de forfaitaire box 3-bezittingen de juiste peildatum, niet het huidige saldo.
2. Open in Mijn Belastingdienst het formulier voor het wijzigen van de voorlopige aanslag.
3. Controleer alle onderdelen, inclusief inkomsten en aftrekposten buiten box 3. Een wijziging daar kan ook de totale aanslag beïnvloeden.
4. Onderteken en verstuur het formulier volgens de instructies. Bewaar de ontvangstbevestiging en de ingediende gegevens.

Dit is een administratieve werkwijze op basis van de Belastingdienst-instructies, geen persoonlijke keuze voor een vermogensverdeling. De uiteindelijke aangifte box 3 blijft een afzonderlijke controle over het betreffende belastingjaar.

Waarom wordt werkelijk rendement later beoordeeld?

Het werkelijke rendement over 2026 is pas na afloop van dat jaar bekend. De Belastingdienst kan het daarom niet meenemen in de voorlopige aanslag 2026. Een lagere werkelijke uitkomst wordt via de aangifte inkomstenbelasting over 2026 verwerkt. Bron: voorlopige aanslag en werkelijk rendement.

Daarvoor telt het totale relevante rendement mee: inkomsten én waardeveranderingen, inclusief niet-verkochte beleggingen. Er geldt geen heffingsvrij vermogen in die werkelijke berekening. Alleen een verlies op één rekening is dus onvoldoende om de totale box 3-heffing te bepalen. Bron: werkelijk rendement.

Eigen voorbeeld van de latere verrekening

Fictief administratief voorbeeld: iemand betaalt via voorlopige aanslagen in totaal € 600 voor een belastingjaar. Uit de latere berekening blijkt dat de uiteindelijke verschuldigde inkomstenbelasting, vóór verrekening van die voorlopige betalingen, € 480 bedraagt. De eigen rekensom is € 600 − € 480 = € 120 terug te ontvangen.

Bij een definitief bedrag van € 750 zou de rekensom juist € 750 − € 600 = € 150 bij te betalen zijn. De bedragen zijn uitsluitend gekozen om verrekening uit te leggen. Het voorbeeld houdt alle andere onderdelen gelijk en laat belastingrente en andere verrekeningen buiten beschouwing. Het is geen schatting van iemands box 3-belasting. De verrekening zelf volgt de uitleg van de Belastingdienst.

Belastingrente en betaaldata

Een voorlopige aanslag kan een latere bijbetaling beperken als de gegevens aansluiten op de uiteindelijke aangifte. Er bestaat echter geen algemene garantie dat je daardoor nooit belastingrente betaalt. Volgens de Belastingdienst is bij de normale inkomstenbelasting geen belastingrente verschuldigd als de aangifte vóór 1 mei na het belastingjaar binnen is en de dienst de gegevens ongewijzigd overneemt. Bron: belastingrente inkomstenbelasting.

Bij een te late aangifte of een afwijking van de aangifte kan de renteperiode vanaf 1 juli na het belastingjaar beginnen. Uitstel om aangifte te doen schuift die rentestart niet automatisch op. Deze termijnen gaan over belastingrente; de uiterste betaaldatum op een aanslag blijft een afzonderlijk gegeven. Bron: renteperiode en uitstel.

Een aangifte over 2025 en een voorlopige aanslag over 2026 kunnen in hetzelfde kalenderjaar naast elkaar bestaan. Vermeld en controleer daarom telkens het belastingjaar. Meer uitleg staat in het overzicht belastingen in Nederland.

Dit is algemene financiële educatie, geen persoonlijk beleggingsadvies of persoonlijk fiscaal advies. Beleggen brengt risico op verlies mee; een voorlopige belastingberekening kan later veranderen.