ETF of losse aandelen: wat is beter voor jou?

ETF vs losse aandelen: de vergelijking in één tabel

Een ETF en losse aandelen verschillen vooral op zes punten: spreiding, benodigde tijd, benodigde kennis, risico, kosten en controle. De tabel hieronder zet ze naast elkaar zodat je snel ziet waar het verschil zit.

Onthoud dat "beter" afhangt van jouw situatie. Loop de zes criteria hieronder één voor één langs.

Spreiding: waar zit het verschil?

Op spreiding wint de ETF vrijwel altijd. Koop je één ETF die een brede index volgt, dan bezit je in één transactie een klein stukje van honderden of zelfs duizenden bedrijven over meerdere sectoren en landen. Gaat één bedrijf failliet, dan raakt dat je nauwelijks, omdat het maar een fractie van het mandje is.

Met losse aandelen bouw je die spreiding zelf op, aandeel voor aandeel. Dat kost geld en tijd, en in de praktijk lukt goede spreiding pas vanaf een flink aantal posities. Lees hoeveel aandelen je nodig hebt voor fatsoenlijke spreiding in hoeveel aandelen je in je portefeuille wilt, en waarom spreiding je belangrijkste risicorem is in beleggingen spreiden.

Tijd: hoeveel werk kost het?

Een ETF kost het minste tijd. Je kiest één keer een brede index, stelt eventueel een automatische maandelijkse inleg in en laat het staan. Er is geen wekelijkse opvolging nodig, want je wedt niet op individuele bedrijven maar op de markt als geheel.

Losse aandelen vragen structureel meer tijd. Je moet bedrijven selecteren, kwartaalcijfers volgen, nieuws inschatten en beoordelen of een positie nog past. Wie dat werk niet leuk vindt of er geen tijd voor heeft, komt met een ETF verder. Zie ook de stappen in aandelen kopen voor beginners om te voelen hoeveel opvolging erbij komt kijken.

Kennis: wat moet je kunnen?

Voor een brede ETF heb je vooral basiskennis van indexbeleggen nodig, plus begrip van kosten en risico. Je hoeft geen enkel bedrijf te kunnen analyseren, want je koopt de hele index.

Voor losse aandelen ligt de lat hoger. Je wilt een jaarrekening kunnen lezen, waardering kunnen inschatten en een bedrijfsmodel begrijpen — dat is het terrein van fundamentele analyse. Zonder die kennis wordt aandelen kiezen al snel gokken op namen die je herkent, en dat is geen strategie.

Risico: welk risico loop je?

Bij beide loop je marktrisico — daalt de beurs breed, dan daalt je portefeuille mee. Het verschil zit in het bedrijfsspecifieke risico. Met een brede ETF is dat verwaarloosbaar: één winstwaarschuwing of faillissement verdwijnt in het mandje.

Met losse aandelen concentreer je dat bedrijfsrisico. Zet je een groot deel van je geld op enkele namen, dan kan één tegenvaller je hard raken. Dat is precies waarom veel beleggers aandelen beperkt houden.

Kosten: wat betaal je?

De kostenstructuur verschilt fundamenteel. Bij een ETF betaal je een jaarlijkse fondskost, de TER (Total Expense Ratio), die automatisch uit de koers wordt verrekend; bij brede indexfondsen is die meestal laag. Daarnaast betaal je een transactiekost bij aankoop. Wat een ETF precies kost en waar je op let, lees je in ETF-kosten.

Losse aandelen hebben geen jaarlijkse fondskost, maar wél transactiekosten per aankoop en verkoop. Wil je zelf een gespreide portefeuille bouwen, dan koop je veel verschillende aandelen en lopen die transactiekosten op. In België komt daar de beurstaks (TOB) bovenop, en bij ETF's soms bronbelasting op dividenden; die fiscale details verschillen per land en per product. Reken kosten dus door op je hele portefeuille, niet per losse transactie.

Controle: hoeveel bepaal je zelf?

Op controle winnen losse aandelen. Je kiest zelf elk bedrijf, kunt bewust bepaalde sectoren over- of onderwegen en sluit posities uit die je niet wilt. Die vrijheid is de belangrijkste reden waarom mensen voor losse aandelen kiezen.

Een ETF neemt die keuze juist uit handen: je volgt de samenstelling van de index. Dat is comfortabel, maar je kunt geen enkel bedrijf uitsluiten of overwegen zonder een andere ETF te kiezen. Wil je invloed op wat er in je index zit, dan kies je een andere index — niet losse namen.

Combineren: de kern-satellietaanpak

Je hoeft niet te kiezen; veel beleggers combineren beide in een kern-satellietportefeuille. De kern is een brede ETF (bijvoorbeeld een wereldwijde index) die het grootste deel van je vermogen gespreid belegt. De satelliet is een klein deel — vaak 5 tot 15 procent — in losse aandelen of themabeleggingen waar je bewust van overtuigd bent.

Zo houd je de spreiding en het gemak van een ETF als basis, terwijl je met een beperkt bedrag de controle en het leerplezier van losse aandelen behoudt. Gaat een individueel aandeel onderuit, dan blijft de schade beperkt tot de satelliet. Meer over deze opbouw lees je bij het samenstellen van een ETF-portefeuille en in het overzicht van beleggingsstrategieën.

Wat past bij wie?

Kies vooral op basis van je tijd, kennis en risicobereidheid — niet op recent rendement.

• Een brede ETF past bij jou als je eenvoudig, gespreid en met weinig onderhoud wilt beleggen, geen tijd of zin hebt om bedrijven te analyseren, en tevreden bent met het rendement van de markt als geheel. Voor de meeste beginners is dit het logische startpunt. Wil je hulp bij de keuze, zie welke ETF je kunt kopen.
• Losse aandelen (naast een ETF) passen bij jou als je bewust in specifieke bedrijven wilt beleggen, het extra werk en risico accepteert en de kennis hebt of wilt opbouwen om bedrijven te beoordelen. Houd het aandeel dan klein ten opzichte van je ETF-kern.
• Twijfel je? Begin met een brede ETF als kern en voeg pas losse aandelen toe als je merkt dat je de opvolging leuk vindt en volhoudt.

Zowel een ETF als een aandeel is uiteindelijk gewoon een belegging in de beurs — het verschil zit in spreiding, werk en controle, niet in "goed" of "fout".