Wat zijn altcoins? Alternatieve cryptomunten uitgelegd

Wat zijn altcoins precies?

Altcoins zijn alle cryptomunten behalve bitcoin. De term komt van alternative coins: alternatieven voor de eerste en grootste cryptomunt. Toen bitcoin in 2009 ontstond, was het de enige. Daarna volgden duizenden andere munten die elk beweren iets beter, sneller of anders te doen — en die verzamelnaam werd "altcoins".

In de praktijk is "altcoin" dus een enorm brede categorie. Er zitten serieuze, jarenlang draaiende netwerken tussen, maar ook lege hulzen die na een paar weken hype weer verdwijnen. Sommige mensen rekenen ethereum — na bitcoin de grootste — niet meer tot de "gewone" altcoins omdat het zo groot en gevestigd is, maar technisch gezien valt alles buiten bitcoin eronder. Wil je eerst het bredere plaatje? Lees dan wat crypto is en hoe het werkt.

Welke soorten altcoins bestaan er?

Altcoins verschillen enorm in functie en risico, en het helpt om ze in categorieën te verdelen. De ene "altcoin" is een groot netwerk waar echte toepassingen op draaien; de andere is een grap zonder enige onderliggende waarde. Onderstaande indeling is niet officieel, maar geeft je houvast bij het inschatten van waar een munt staat.

Belangrijk: een munt in de bovenste rij is niet automatisch veilig. Ook grote altcoins kunnen in korte tijd tientallen procenten verliezen. De tabel zegt alleen iets over de relatieve verhouding — de absolute risico's blijven bij alle crypto hoog.

Wat is een memecoin?

Een memecoin is een cryptomunt die volledig draait op een grap, hype of internetcultuur, zonder duidelijke functie of onderliggende waarde. De koers wordt bijna uitsluitend bepaald door sentiment: gaat een meme of een bekende naam viral, dan schiet de prijs omhoog; verdwijnt de aandacht, dan stort hij vaak net zo hard weer in.

Memecoins zijn technisch meestal doodeenvoudig om te maken — iedereen kan er binnen een uur eentje lanceren. Precies daarom zijn er zovéél van, en precies daarom worden ze zo vaak gebruikt voor manipulatie en scams. De belofte "de volgende grote memecoin" is geen beleggingsargument maar een verkooppraatje. Behandel memecoins als het meest speculatieve dat er in crypto bestaat: geld dat erin gaat, kun je in zijn geheel kwijtraken.

Waarom zijn de meeste altcoins extra risicovol?

De meeste altcoins zijn risicovoller dan bitcoin of ethereum omdat ze klein, illiquide en makkelijk te manipuleren zijn. Drie mechanismen versterken elkaar:

• Lage marktkapitalisatie. Bij een kleine munt is de totale waarde beperkt, waardoor een handvol grote verkopers de koers al fors kan bewegen.
• Weinig liquiditeit. Er zijn weinig kopers en verkopers, dus je krijgt bij verkoop soms een veel slechtere prijs dan je op het scherm zag — of je raakt je positie amper kwijt.
• Concentratie. Vaak zit een groot deel van de munten bij de makers of een kleine groep whales, die op elk moment kunnen uitstappen.

Een concreet, vereenvoudigd voorbeeld van een pump and dump: stel dat een nieuwe token een marktwaarde van 2 miljoen euro heeft en een groep insiders 40% van alle munten bezit. Zij promoten de munt via social media en chatgroepen ("x100!"), waarna nieuwe kopers instappen en de koers in dagen verdrievoudigt. Op de piek verkopen de insiders hun volledige positie. Door het lage handelsvolume klapt de koers daarna in elkaar en blijven de laatkomers achter met een verlies van 80% of meer. Dit is geen uitzonderlijk scenario, maar een veelvoorkomend patroon bij kleine altcoins. Hoe je zulke opzetjes herkent, lees je in crypto-scams herkennen.

Investeren in altcoins: waar let je op?

Wie toch in altcoins wil, beperkt vooral het risico door klein te blijven en niets te doen op basis van hype. De meest gemaakte fouten bij altcoins zijn goed te vermijden:

• Achter tips en influencers aanlopen. Wie een munt luid promoot, heeft die vaak zelf al goedkoop gekocht en verkoopt aan jou. Volg geen "signalen" of hete tips.
• FOMO na een koersstijging. Instappen omdat iets net x5 is gegaan, betekent meestal dat je op de piek koopt. De grootste stijging is dan al voorbij.
• Te veel van je geld inzetten. Altcoins horen hooguit een klein, gemist-baar deel van je totale vermogen te zijn — niet je spaargeld of noodbuffer.
• Geen onderzoek doen. Kun je in één zin uitleggen wat een munt doet, wie erachter zit en waarom hij waarde zou hebben? Zo niet, dan speculeer je blind.
• Munten onveilig bewaren. Leer crypto veilig bewaren voor je grotere bedragen aanhoudt, want een gehackt of verloren wallet betekent je geld kwijt.

Een gezonde grondhouding: begin bij de basis en de grotere, meer gevestigde munten voordat je überhaupt naar kleine altcoins kijkt. In welke crypto kopen leggen we uit hoe je daar nuchter naar kijkt, en in risico's van crypto zetten we de gevaren op een rij.

Risico's van altcoins op een rij

Altcoins zijn de meest risicovolle hoek van een toch al risicovolle markt, en dat risico is niet alleen koersrisico. De belangrijkste gevaren:

• Totaalverlies. Veel kleine munten en memecoins gaan uiteindelijk naar (bijna) nul. Anders dan bij een gespreide aandelenportefeuille is dat hier eerder regel dan uitzondering.
• Extreme volatiliteit. Bewegingen van tientallen procenten per dag maken timing vrijwel onmogelijk en zetten aan tot paniekbeslissingen.
• Scams en rugpulls. Nepmunten, valse beloftes en projecten waarbij de makers er met het geld vandoor gaan, zijn in dit segment veelvoorkomend.
• Manipulatie. Door lage volumes zijn pump-and-dumps en koersmanipulatie makkelijk.
• Geen vangnet. Er is geen depositogarantie of beleggerscompensatie; verlies door fraude of een faillissement draag je zelf.

Ook fiscaal is crypto niet vrijblijvend: in België gelden regels rond meerwaarden en "normaal beheer", en in Nederland valt crypto in principe in box 3. Lees hoe dat zit in crypto en belasting in België en crypto en belasting in Nederland. Sinds de invoering van het Europese MiCA-kader gelden er bovendien strengere regels voor crypto-aanbieders in de EU, maar dat maakt de munten zélf niet minder risicovol.